Zo houd je rekening met studenten met dyslexie

Studenten met dyslexie ervaren uitdagingen in het onderwijs bij lezen en schrijven en als gevolg daarvan ook concentratieproblemen en stress. Door overzicht te bieden, flexibel te toetsen en een prikkelarme leeromgeving te creëren, maak je je onderwijs toegankelijker.

Hieronder vind je een aantal praktische tips die je direct kunt toepassen in je onderwijspraktijk. Deze zijn gebaseerd op de Kaart voor begeleiding bij dyslexie van het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs (ECIO) en Supporting Students with Dyslexia (pdf) van Ahead. Door deze tips toe te passen, draag je bij aan inclusiever onderwijs waarin studenten met dyslexie zich beter kunnen ontwikkelen en hun studie succesvol kunnen afronden.

Goed om te weten
Dyslexie gaat niet alleen over moeite met lezen en spelling, maar kan ook concentratieproblemen en moeite met multitasking, tijdsdruk, plannen en organiseren veroorzaken. Studenten ontwikkelen vaak compenserende strategieën voor taal, maar andere uitdagingen worden soms pas in het hoger onderwijs zichtbaar.  

Dyslexie is een vorm van neurodivergentie en valt onder neurodiversiteit; lees meer over hoe je rekening houdt met neurodivergente studenten in het algemeen.  

Deze onderwijstip is ontwikkeld in samenwerking met het team Toegankelijk Onderwijs VU.

Zo houd je rekening met studenten met dyslexie

Tip 1: zorg voor een overzichtelijke onderwijsomgeving

Structuur en overzicht helpen studenten met dyslexie om zich beter voor te bereiden op hun studie en stress te verminderen. Dit kun je doen door: 

• een duidelijke syllabus met lesplanning, leerdoelen, opdrachten en deadlines vooraf beschikbaar te maken via Canvas; 
• consistente formats voor colleges, opdrachten en tentamens te gebruiken. Kies een schreefloos lettertype (bijvoorbeeld Verdana) van minimaal lettergrootte 12 en hanteer een regelafstand van minimaal 1.5; 
• complexe zinnen met veel informatie en onderlinge relaties, tangconstructies, dubbele ontkenningen en lange inleidende teksten te vermijden. 

Tip 2: geef expliciete en concrete instructies

Studenten met dyslexie hebben vaak moeite met uitgebreide handreikingen. Bied overzicht: 

• Lever materiaal zoals presentaties vooraf online aan (bijvoorbeeld als pdf of PowerPoint). 
• Begin het college met een overzicht van de onderwerpen.  
• Introduceer belangrijke begrippen en moeilijke termen vooraf, zodat deze niet het begrip tijdens de les in de weg zitten. 
• Geef opdrachten in korte, duidelijke stappen en wees expliciet over alle details. 
• Zorg voor puntsgewijze samenvattingen en hand-outs. 
• Gebruik waar mogelijk visuele ondersteuning, zoals afbeeldingen, video’s, bulletpoints en infographics. 
• Check (mondeling) of de student de opdracht goed heeft begrepen. 
• Zet live ondertiteling aan bij het gebruik van PowerPoint. In PowerPoint kun je via ondertitelinginstellingen live ondertiteling inschakelen. Kies daarbij zowel de gesproken taal als de ondertitelingstaal, waarna de ondertiteling automatisch onderaan je dia’s verschijnt terwijl je spreekt. Lees meer op microsoft.com. 

Tip 3: bied flexibiliteit in toetsing en opdrachten

Studenten met dyslexie hebben tijd en andere materialen nodig om toetsen te kunnen maken.  

• Studenten met dyslexie hebben recht op verschillende tentamenvoorzieningen, die ze kunnen aanvragen via de studieadviseur. De toekenning is voor elk vak via de kandidatenlijst te raadplegen.  
• Bied (waar nodig in overleg met de examencommissie) een variatie in toetsvormen aan, zoals mondelinge tentamens, digitale toetsen of take-hometentamens, in plaats van schriftelijke tentamens. 
• Gebruik gekleurd papier (blauw/roze) om visuele stress te verminderen bij studenten die zwarte tekst op wit papier als een te groot contrast ervaren, waardoor het voor ze gaat schitteren of de tekst lijkt te ‘dansen’. 
• Heb begrip voor reken-, schrijf- en spelfouten wanneer deze niet een onderdeel van het tentamen vormen. Focus in de beoordeling op de inhoud en ideeën.  
• Geef tussentijdse deadlines en check-ins voor essays. 
• Wees expliciet over het format van een opdracht: inleiding, argumenten, conclusie. 
• Sta gebruik van spraak- of voorleessoftware toe.  

Tip 4: creëer een prikkelarme leeromgeving

Te veel prikkels kunnen het concentratievermogen van een student met dyslexie beïnvloeden. Hier kun je rekening mee houden door: 

• tijdens colleges korte pauzes in te lassen, zodat studenten hun focus kunnen herpakken; 
• studenten te wijzen op stilteplekken en prikkelarme studieplekken.  Bekijk bijvoorbeeld de voorzieningen van de Universiteitsbibliotheek; 
• gebruik te maken van rustige kleuren en een overzichtelijke lay-out in presentaties en studiemateriaal; 
• studenten door te verwijzen naar de studieadviseur. Zij kunnen toegang tot een prikkelarme ruimte aanvragen. 

Tip 5: stimuleer actieve en gevarieerde leerstrategieën

Alternatieve materialen kunnen studenten met dyslexie helpen om de stof beter op te nemen. Dit kun je doen door: 

• lessen interactief te maken met bijvoorbeeld groepsopdrachten, quizzen en korte discussiemomenten; 
• studiemateriaal af te wisselen, zoals het combineren van lezen met luisteren, bijvoorbeeld door podcasts of kennisclips aan te bieden;
• digitale hulpmiddelen te adviseren, zoals voorleessoftware (bijv. TextHelp Read&Write) en mindmapping-software (bijv. Inspiration, MindManager).

Tip 6: wijs op de dyslexiefunctie van Canvas

Sinds juli 2025 biedt Canvas de optie om een dyslexievriendelijk lettertype (OpenDyslexic) te gebruiken. Studenten en docenten kunnen dit zelf inschakelen via de gebruikersinstellingen. Wijs je studenten hierop, zodat ze teksten en de Rich Content Editor in een beter leesbaar lettertype kunnen bekijken. 

Tip 7: ondersteun het zelfvertrouwen

Studenten met dyslexie kunnen door eerdere schoolervaringen onzeker zijn over hun vaardigheden. Ze kunnen daardoor last hebben van faalangst, schaamte of gebrek aan zelfvertrouwen. Toon daarom erkenning en begrip, geef positieve feedback en wees voorzichtig met situaties die spanning oproepen, zoals onverwacht hardop moeten lezen. Een respectvolle houding kan veel doen om hun zelfvertrouwen, motivatie en leerplezier te versterken.

Meer weten? 

• Bekijk de Kaart voor begeleiding bij dyslexie van het Expertisecentrum Inclusief Onderwijs (ECIO). 
• Download het handboek Supporting Students with Dyslexia - Practical guidelines for institutions of further and higher education (pdf) van Ahead (Ierse non-profitorganisatie voor inclusief hoger onderwijs en werk). 
• Lees de onderwijstip: Hoe houd je rekening met neurodivergente studenten?. 
• Lees de onderwijstip: Zo houd je rekening met studenten met autisme. 
• Bekijk de website Hoe maak je Canvas toegankelijk? van de VU Onderwijswerkplaats. 

De tips voor activerend blended onderwijs worden mogelijk gemaakt door het VU Centre for Teaching & Learning.

Laatst gewijzigd op 26 augustus 2026. Bekijk het origineel op vu.nl