De transparantieverklaring
Voeg aan één opdracht een verklaring van drie regels over AI-gebruik toe. De kleinst mogelijke ingreep, en de enige die het onderwerp bespreekbaar maakt zonder toezicht.
Aanbevolen voor: Elke cursus, bij elke opdracht die buiten de les wordt ingeleverd; een goede eerste stap als je AI nog helemaal niet ter sprake hebt gebracht
Achtergrond voor de docent
Detectie werkt niet en valt niet werkend te maken, en versiegeschiedenis als bewijsmateriaal behandelen kost meer vertrouwen dan het terugverdient. Wat overblijft is het vragen — en dat werkt beter dan het klinkt, mits er niets straffends aan het antwoord hangt.
Begin bij één opdracht. Een verklaring bij elke inlevering wordt een formaliteit die niemand leest en iedereen vervelend vindt; één verklaring, nabesproken, vertelt je wat je studenten werkelijk doen.
Voorbereiding
Zeg vooraf waar de verklaring voor is en waarvoor niet: hij voedt jouw onderwijs, hij raakt het cijfer niet. Houd je daar vervolgens aan. Doe hetzelfde zelf: label het materiaal in je eigen cursus dat je met AI hebt gemaakt, en zeg erbij waarom.
Werkwijze
- Voeg aan één bestaande opdracht drie vragen toe: waarvoor heb je AI gebruikt, op welk moment, en wat leverde het op?
- Vraag om één zin erbij: was dat achteraf een goed gebruik?
- Lees de verklaringen als geheel in plaats van stuk voor stuk. Het patroon over de groep heen is de bevinding.
- Koppel dat aan de groep terug, zonder namen.
- Gebruik dat als opening om af te spreken wat in de rest van de cursus wel en niet acceptabel is.
Discussievragen
- Was er iets dat je aarzelde op te schrijven, en waar zat die aarzeling in?
- Veranderde het schrijven van de verklaring wat je deed, of alleen hoe je het beschreef?
- Hoe zou een eerlijke regel voor deze cursus eruitzien, nu we allemaal kunnen zien wat er werkelijk gebeurt?
Toetsmogelijkheid
Geef geen cijfer voor de verklaring. Beoordeel de reflectie later in de cursus, wanneer studenten iets hebben om mee te vergelijken.
Bron
- The Norton Guide to AI-Aware Teaching (Vee, Watkins & Bruff, W. W. Norton, 2026), hoofdstukken 7 en 14; door Derek Bruff aanbevolen als de kleinste stap voor docenten die het gevoel hebben achter te lopen.
Zie ook
- Spreek de spelregels voor AI in je cursus af AI-geletterdheid: oefeningen